سلام و هزاران سلام. ايندفعه اومدم تا درباره ي يكي از چيزهايي كه خيلي از دوستان در باره ي اون سوال داشتند بنويسم. خيلي ها پرسيدند يك جزئي در وجود ما هست كه مدام ما رو سرزنش مي كنه و عيبهامون رو يادمون مي اندازه و نمي گذاره خودمون رو به حد كافي دوست داشته باشيم. اون چيه؟ جواب اين دوستان اينه كه يك عضو ديگر از خانواده ي درون ماست به نام " والد نكوهشگر درون ".

 والد نكوهشگر درون :

همه ي ما در ذهنمان والدي نكوهشگر داريم.اون مدام براي ما پيام مي فرسته كه آن گونه كه بايد و شايد خوب نيستيم.( اين بخش از روان ما در گشتالت تراپي " ناظر چيره گر" ناميده ميشه كه مستبد و صالح نما و حق به جانبه." پرلز" اون رو " قلدر " مي نامه چون اون با فرمانهاش فكر ما رو تسخير مي كنه و اگر از دستورهاش تخلف بورزيم مي گه : " دوستت نخواهند داشت ..." ما اين بخش از درون رو والد نكوهشگر مي ناميم. اون خودش رو عقل كل مي داند! دوست داره يك فهرست بلند بالا از ضعف هاي ما در دست بگيره و مدام اون ها رو به ما گوشزد كنه.وقتي ما صداي اين والد رو مي شنويم گاهي احساس مي كنيم اين همون صداي پدر يا مادر ماست كه داره عيبهامون رو مي گه!با در نظر گرفتن پيشينه ي خانوادگي هر فرد، والد نكوهشگر درون ما مي تونه نقاب خاصي به صورتش بزنه و به نامهاي مختلف در بياد. شايد شبيه پدر يا مادر يا عمه يا عمو يا مدير مدرسه يا ... بشه.

 مي خواين بدونين چه زماني والد نكوهشگر شما فعال شده؟ كافيه به چيزهايي كه به خودتون مي گين دقت كنين!والد نكوهشگر به ما مي گه :" تو شلخته و آب زير كاهي." " تو هيچ وقت به هيچ جا نمي رسي" . " تو يه خپله ي ابلهي! " " قيافه ات زار مي زنه ني قليون مردني! " . " بايد يه فكري به حال خودت( پوست، مو، پا، بزرگي شكم، بزرگي بيني ،  تيپ لباس پوشيدن و ...) بكني چون اين جوري كه الان هستي اصلا"خوب نيستي!"

در واقع ظاهر جسماني و خصوصا" ويژگيهايي كه نميشه تغيير داد يكي از بهترين نشونه گيريها براي والد نكوهشگره.اون حتي ممكنه شما رو به خاطر مرد بودن يا زن بودنتون سرزنش كنه! يا حتي شما رو به خاطر ثروتمند نبودن يا زيبا نبودن يا خوب حرف نزدن و ... مورد انتقاد دائمي قرار بده.خلاصه اينكه اون تا بارها و بارها ما رو به اتاق جراحي پلاستيك نبره آروم نمي گيره! تازه اگه به حرفش گوش هم بدين باز آروم نمي گيره!چون ويژگي اون اينه كه به انتقاد كردن عشق مي ورزه! يادتون نره اون غير از ايراد گرفتن كار ديگه اي بلد نيست پس نهايتا" هر كاري بكنين از ديدگاه اون ناقصه!

 والد نكوهشگر درون در دوران كودكي شخص شكل مي گيره. اون از همه ي كساني كه در محيط كودكي ، ما رو سرزنش مي كردند و ما رو دچار احساس شرم مي كردند مي آموزه. همه ي پيامهاي منفي كه در طي سالها برامون تكرار شده و ما رو شستشوي مغزي داده. اين اظهارات منفي رو " نوار" مي خوانند چون مانند نوار ضبط صوت در ذهن ضبط شده .وقتي كودكي باورهايي منفي درباره ي خودش را دروني مي كند به اين معناست كه والد نكوهشگر درونش در حال آموزش ابتدايي است. آنگاه به هنگام نوجواني، والد نكوهشگر درون قادر مي شود كه صدايش را بلند كند و زماني كه شخص به بلوغ و پختگي كامل مي رسد، ديگر صداي والد نكوهشگر درون به صورت " استريو " پخش مي شود.

 نكته ي مهم _ صداي والد نكوهشگر رو با صداي وجدان يكي ندونين. چون اين دو تا با هم كاملا" متفاوتند. والد نكوهشگر درون براي آنچه كه هستيد به شما حمله مي كنه، اما وجدان سالم از ما مي خواد كه به ارزشها و رفتارهامون فكر كنيم. وجدان سالم كمكمون مي كنه تا زندگيمون صادقانه و نمايانگر خويشتن راستينمون باشه اما والد نكوهشگر دروني كه تحت كنترل نباشه زندگي رو به جهنم تبديل مي كنه.

***رويارويي با والد نكوهشگر درون :  رهايي از عادت دچار شرم ساختن خود كه در كودكي اون رو آموخته ايم يعني رويارويي با والد نكوهشگر درون. چون اين ندا هنوز هم ، همچنان ما را دچار احساس شرمساري مي كند .نه تنها براي آنچه به انجام مي رسانيم بلكه براي آنچه هستيم و قابل تغيير هم نيست( مثل ظاهرمان). او سراسر وجودمان را ناكافي مي داند و براي جلب رضايتش هيچ كاري نمي شود كرد .اگر اين عادت مخرب را كنار نگذاريم به گشودن زخمهاي كودكي مي پردازيم و آنگاه هيچ بهبود و شفايي در كار نخواهد بود.

ما در رويارويي با والد نكوهشگر درونمون مثل همون قهرماني مي شيم كه با اژدها يا هيولا يا غول يا جادوگر بدجنس روبرو شده. ما در رويارويي با اون همه ي باورهاي منفي كه درباره ي خود داريم ،رو تجربه مي كنيم. اين گرايش كه نازيبا و شرم آور و بي ارزش هستيم.اما فراموش نكنين همه ي اين باورها از بيرون آمده اند. يعني وجود راستين ما نيستند. وقتي ما همه ي اونها رو به اين صورت واقعي ببينيم و بررسي كنيم ( به جاي تسليم شدن در برابر والد نكوهشگر) اون وقت مي تونيم كودك درونمون رو از دست اين اين غول بدجنس ( والد نكوهشگر )برهانيم.

دكتر كاپاچيونه مي گه يكي از بهترين راهها براي در معرض ديد قرار  دادن والد نكوهشگر اينه كه چهره به چهره اش بگذاريم ، از اون فرار نكنيم كه احساس كنه هر چي درباره ي ما ميگه پذيرفتيم. نه! اون معمولا" نقاب به چهره مي گذاره و كم كم باعث ميشه كه ما " احترام به خودمون " رو از دست بديم. اما اگه چهره به چهره اش بگذاريم و با اين تمرينات با اون روبرو مي شيم اون رو بدون نقاب و همون جوري كه هست مي بينيم. چه جوري؟

 والد نكوهشگر درون فقط يك عضو از خانواده ي درون ماست و به هيچ وجه حاكم و فرمانروا نيست پس دليلي نداره كه هر چي مي گه درست باشه!

_ تمرين رويارويي با والد نكوهشگر درون :

1_ با دستي كه بر آن تسلط نداريد، تصوير والد نكوهشگر درونتون رو بكشيد. 

۲ _ به تصوير والد نكوهشگرتان بنگريد.

3 _ بگذاريد والد نكوهشگر تصويرتان با دستي كه به اون مسلط هستيد، سخن بگه. همه ي آنچه را كه مي خواد به شما بگه بر روي كاغذ بياريد! بگذاريد هر چي دلش مي خواد بگه و اونها رو به صورت دوم شخص بگه يعني خطاب به شما بگه. مثلا" بگه : " تو واقعا" شلخته و زشتي! آخه خودت رو ببين هيچ كس از تو خوشش نمي آد! هر كي هم خوشش بياد زود ولت مي كنه! "و ...

4 _ ديگر بار ( به صداي بلند ياخاموش ) سخنراني نوشته شده توسط والد نكوهشگر درونتون رو بخونيد. شايد بخواهيد اون رو ضبط كنيد و بشنويد. وقتي اين سخنراني را به صداي بلند مي خوانيد، واقعا" به شيوه اي نمايشي و اغراق آميز اجرايش كنيد. وقتي دوباره به اون گوش مي دهيد، بگذاريد واقعا"واكنش خود را احساس كنيد.شايد اين بار به نظرتون مضحك بياد. شايد شما رو به خشم بياره. در هر حال چه اون رو بلند خونديد چه توي دلتون و چه ضبطش كرديد و شنيديد، كاملا" به احساسهايي كه ناگاه در درونتون به وجود مي آد و مي جوشه، توجه كنيد.

5 _ با دستي كه بر اون تسلط نداريد، بگذاريد كودك درونتون واكنشهايش را نسبت به والد نكوهشگر درون بنويسيد. نسبت به احساسهايي كه درباره ي گفته هاي والد نكوهشگر درون تجربه كرديد صادق بمونيد.

_ تمرين گفتگوي والد نكوهشگر با كودك جسور:

در يك گفتگوي دو دستي بگذاريد والد نكوهشگرتون شروع كنه به ايراد گيري از كودك درونتون. اون وقت با دستي كه به اون تسلط ندارين بگذاريد تا كودك درونتون به صورت جسور و نترس و رك گو هر جوابي كه دلش مي خواد به اون والد بده.اينجا اون اجازه داره هر جوري كه دلش مي خواد جواب بده. اينها رو يادداشت كنيد.اونچه كه والد نكوهشگر در اين گفتگو ابراز مي كنه مجموعه ي باورهاي غلط و منفي ما درباره ي خودمونه.حالا از روش ساخت جملات تاكيدي كه در درسهاي وب توضيح داده ام استفاده كنيد و با استفاده از اينكه چه باورهاي منفي اي درباره ي خود داريد، عبارتهاي تاكيدي مورد نياز خودتون رو بسازيد و با تكرار اونها باورهاي مثبت و سودمند براي خودتون به وجود بياريد.( دوستان عزيزي كه مدام از جملات تاكيدي مي پرسند بايد بدونن كه اين جور جملات كه خاص شماست از هر جمله ي تاكيدي ديگه اي براتون مفيد تره.)

 رابطه ي انتقادهاي والد نكوهشگر درون با خلاقيت :

 والد نكوهشگر درون دشمن خلاقيت است  چون اون با توقع تعالي و كمال در همه وقت، كودك درون رو از مرحله ي آزمايش و تجربه كه گام اصلي براي خلاقيته محروم مي كنه.شايد در اين لحظه از زندگيتون با مانعي مواجه باشيد. آيا چيزي هست كه واقعا" مايل به انجامش باشيد اما احساس كنيد كه قادر نيستيد انجامش بديد؟ اينها همه تحت تاثير والد نكوهشگر درونه. براي مقابله با اون اين تمرين رو انجام بديد.

 _ تمرين مراد دل :

1 _ با دستي كه بر اون مسلطين از كودك درونتون بخواهيد كه مراد دلش رو به شما بگه.يعني درباره ي چيزي كه هميشه دلش مي خواسته كه باشه يا انجام بده، حرف بزنه.معمولا" اين چيزيه كه اون در اعماق وجودش مدفون كرده چون مي ترسيده كه مورد نكوهش والد نكوهشگر درون قرار بگيره. حالا بگذاريد تا كودك درونتون با دستي كه به اون مسلط نيستين مراد دلش رو بگه. ( به اون بارها و بارها فرصت بدين تا اون رو از اعماق وجودش بيرون بكشه).

2 _ حالا با دستي كه بر اون تسلط دارين بگذاريد والد نكوهشگر درونتون عقايد و نظراتش رو درباره ي مراد دل كودك درونتون بنويسه.دوباره به كودك درونتون اجازه بدين تا به كودك جسور تبديل بشه و هر چي دلش مي خواد به والد نكوهشگر پاسخ بده.

3 _ حالا از كودك درونتون بخواهيد كه تصوير خودش رو بعد از رسيدن به مراد دلش بكشه. اين تصوير رو جايي بگذاريد كه بتونيد اغلب نگاهش كنيد.در تجسم خلاق به اين مراد دل فكر كنيد و براش جمله ي تاكيدي بسازيد و تكرار كنيد.

4 _ با دستي كه به اون تسلط داريد، كارهايي رو كه در پيش مي گيريد تا به كودك درونتون كمك كنيد تا به مراد دلش برسه رو ياد داشت كنيد.اينها رو به طور مشخص در تقويم يا دفتر مراقبه تون بنويسين و خودتون رو مقيد كنيد به قولهايي كه در اين مورد به كودك درونتون دادين مقيد بمونيد.

انتقاد از جانب ديگران ( به همه ي دوستان توصيه مي كنم اين رو خيلي دقيق بخونن) :

هر چقدر كه شما اين تمرينات رو انجام بديد و بيشتر با والد نكوهشگر درونتان آشنا بشيد بيشتر به حضور اين ندا در ديگران پي مي بريد! ممكنه به خودتون بگين : " اين  انتقادها همونهائيه كه مادر، پدر، مدير، فاميل يا فلان دوستم از من مي كنه! " در واقع هر كسي كه بتونه به طور عمد يا غير عمد ما رو تحقير كنه يا بهراساند، در نقش والد نكوهشگر يا صاحب قدرت عمل مي كنه.اگه آگاه نباشيم كه چگونه والد نكوهشگر درونمون بيرحمانه از ما عيبجويي مي كنه، به آساني مي تونيم انتقادهاش رو به ديگران فرا فكنيم و از جانب ديگران بدونيم.همه ي انتقادهايي رو كه از بيرون و از سوي ديگران مي آيد مي بينيم و نسبت به اونها واكنش نشون مي ديم، و فكر مي كنيم كه تقصير اونهاست. اونها ما رو به باد انتقاد گرفته اند. در چنين فيلمنامه هايي كه خود ما اون رو نوشته ايم! خودمون به قرباني مظلوم تبديل مي شيم و اونها ( انتقادكنندگان ايرادگير ستمگر) به آدمهايي پليد!

راه رهايي از اين ماجرا پذيرش مسئوليت نقش و راه خويش است.النور روزولت گفته : " كسي نمي تواند آنچه را كه خود پيشاپيش با خويشتن نمي كنم، در حقم روا دارد! "  معني اين جمله اينه كه احدي قادر به انتقاد مخرب از ما نيست مگر اينكه خود ما با اون موافق باشيم و به اون رضايت بديم! والد حمايتگر ما مي تونه انتقادي رو كه به " احترام به خود "كودك درونمون آسيب مي رسونه نپذيره! مادامي كه صادقانه به شيوه ي " انتقاد از خويشتن خود" ننگريم، به آساني مي تونيم فقط اون رو به ديگران نسبت بديم ( تا مجبور نشيم به خودمون زحمت بديم و بپذيريم كه ما خودمون هم توسط والد نكوهشگرمون همونها رو به كودك درونمون داريم مي گيم !) براي حل اين مسايل لازمه والد نكوهشگر درونمون رو بشناسيم و خودمون با اين تمرينات با اون كنار بيايم. تمرين مهم زير رو براي اين كار انجام بديد.

_ تمرين اقامه يا به پا خاستن جهت منافع كودك درون :

1 _به يكي از افراد زندگيتون كه شما را مي ترسونه يا خوار و خفيف مي كنه فكر كنيد. اگر اونها چند نفرن فعلا" فقط به يكيشون فكر كنيد.

2 _ با دستي كه بر اون تسلط نداريد، تصوير اين شخص را در حال هراساندن يا تحقير كردن خودتان بكشيد. در تصويرتون در دهان اون حباب بكشيد و حرفهايي رو كه مي زنه درون حباب بنويسيد.چه احساسي داريد؟ خودتون رو كنار اون فرد بكشيد و احساسهاي خودتون نسبت به حرفهاي اون رو در يه حباب بالاي سر خودتون بكشين.

3 _ ادامه ي گفتگو ميان والد حمايتگر درونتون و اون شخص رو به صورت مصور در بياريد. بگذاريد والد حمايتگر درون و اون شخص ديگر هر دو از طريق همون دستي كه بهش تسلط داريد حرف بزنن. يادتون باشه اون شخص كه واقعا" الان جلوتون نايستاده پس هر جوابي دلتون مي خواد بهش بدين.

4 _ با دستي كه به اون تسلط نداريد يك بارديگه تصوير خودتون و اون فرد رو بكشيد. بگذاريد تصوير نمايانگر احساس دلخواهتان در آن وضعيت يا در آن رابطه باشد.

5 – تمرين اختياري : اگه احساس مي كنين به هنگام ادامه ي اين گفتگوهاي نوشتاري _ براي كنار اومدن با آن شخص _ به تقويت والد حمايتگر درونتون نياز داريد، تمرين كشيدن والد حمايتگر درون رو كه در درس مربوط به اون گفته ام ، دوباره انجام بديد.

نكته ي مهم : حتما" اين تمرين رو تنهايي انجام بديد و نوشته هاتون رو در جايي ايمن نگه داريد . اگه احتمال بديد كسي اونها رو مي خونه نمي تونين صادقانه همه چيز رو بنويسيد.

تمرين هشياري : با دستي كه به اون تسلط داريد، تجربه اي را كه از والد نكوهشگر درونتون داشته ايد بنويسيد. تاثيري رو كه توي زندگيتون داشته بنويسيد. درباره ي شيوه ي كنار اومدن با اون چه آموختيد؟ احساس مي كنيد در كدوم زمينه هاي زندگيتون توسط والد نكوهشگر درون دچار مشكل شده ايد؟

خدايا! ياريمان كن تا به ياد بياوريم كه ما توسط تو خلق شده ايم و بهترين مخلوق تو هستيم. آمين!